 |
|
|
Öfke ve Kontrolü
Kizginlik çok hafif bir rahatsizliktan yogun bir siddete kadar gidebilen bir duygudur. Öfkeyle birlikte bir takim fizyolojik ve psikolojik degisimler görülür. Adrenalin ve noradrenalin hormonunun salinimi artar ve bununla beraber soluk alip verme hizlanir, kalp atisi hizlanir , göz bebekleri büyür ve tansiyonumuz çikar.
Kizginliga bir çok kolay neden olabilir. Bunlar dissal olaylar oldugu kadar içsel olaylar da olabilir. Belli bir dozu hayatin devami için gerekli olmakla beraber belli bir düzeyi asan durumlarda canli kendisine veya çevresine zarar vermeye baslayabilir. Önemli olan o siniri koruyabilmektir.
Kizginlik ve öfkeyle basa çikmada kullanilan yollar savunma mekanizmalari genel olarak ifade etme , sakinlestirme ve bastirmadir.
Kizginligi ifade etmek o an istedigimiz gibi davranmaktan , saldirganliktan farkli birseydir. Burada önemli olan kendi duygu ve düsüncelerimizi dogru sekilde ifade etmektir. Bunun için hizli davranmaktan çok ne hissettigimizi düsünüp ona göre cevap vermeliyiz. Amacimizin , istedigimizin ne olduguna dikkatimizi yöneltmeliyiz.
Sakinlestirme; dissal tepkilerimizden çok içsel tepkilerimizi kontrol altina almamiz anlamina gelir. Derin nefes alarak kalp atisimizi düzene sokabilip kendimizi sakinlestirebiliriz . bu da öfke duygumuzun katlanilabilir bir hale gelmesine yarar.
Üçüncü yol ise bastirmadir. Burada öfke o an için bastirilip daha sonra olumlu duygularla yer degistirilir. Bu yol sürekli kullanildiginda ve olumlu duygulara çevrilemediginde öfke içe döner ve depresyon , somatizasyon gibi çesitli rahatsizliklara döner. duygularin ifade edilememesi baska bir takim seylere de yol açar. Kisinin kizginlik duygulari degisir ve kin , intikam alma gibi yollarla kendini göstererek iliskilerinin bozulmasina yol açabilir. Bu yüzden sik kullanilmasi tavsiye edilmez.
Kizgin oldugumuz durumlarda olaylari ya da kisileri degistirip yok edemeyiz. Burada yapilacak sey verilecek tepkileri düzenlemektir.
Asiri öfkenin altinda hersey istedigim gibi olmali! mesaji yatar. Bunu enggeleyen en küçük bir olay onlari sinirlendirir. Engellenme toleranslari düsüktür.
Öfkeli bir mizaca sahip olmanin bir çok nedeni olabilir. Bunlar genetik , fizyolojik , aile içi iliskilerinden kaynaklanabildigi gibi bebeklik döneminde bebegin öfkesinin aile tarafindan yatistirilmamasindan kaynaklamiyor da olabilir.
Öfkeyi Patlamalarini Kontrol Etme Yollari
Gevseme
Derin nefes alma ve kisiyi yatistirabilecek durumlarin hayal edilmesi bir yoldur. Basit olarak uygulanabilecek yollar:
Diyaframinizdan derin nefesler alin; gögsünüzün üst kismiyla nefes almaniz sizi rahatlatmaz. Nefes alip verdiginizde gögsünüz degil, karniniz sismelidir.
Derin nefeslerinizi alirken, kendi kendinize tekrar tekrar Gevse! ya da Sakin ol! diyerek telkinde bulunun.
Belleginizden çagirarak ya da hayal ederek sizi gevsetecek bir yer ya da ortami düsünün ve gözünüzün önüne getirmeye çalisin.
Kendinizi zorlamayacaginiz, yavasça yapilan Yoga-türü egzersizlerle kaslarinizi gevsetmeye çalisin.
Bu teknikleri hergün pratik yaparak ezberlerseniz, daha sonra karsilasacaginiz gergin ortamlarda otomatik olarak uygulayabilirsiniz.
Bilinçte Yeniden Yapilandirma
Kizgin oldugumuzda düsüncelerimizi ve duygularimizi abartarak ifade ederiz. Burada yapilacak olan düsünce tarzimizi degistirmektir. Hersey mahvoldu! demek yerine evet bu kötü oldu fakat dünyanin da sonu degil diyebilmek tir.
Asla veya hiçbir zaman gibi kelimeler öfkeyi tetikler. Bunlarin kullanimi olabildigince azaltilmalidir.
Mantikli düsünmeye baslaninca öfkenin nesnesi belirlendigi için öfke azalir. Daha katlanilir bir hale gelir.
Problemi Çözme
Önce öfke yaratan durumun degistirilip degistirilemeyecegine bakilmali. Eger durum degistirilemeyen bir durumsa çözüme odaklanmak yerine sorunla yüzlesmeli. Birden sorunlara yanit bulunamiyorsa kisi kendine yüklenmemeli zamana yaymali , gerekirse bir profesyonelden yardim almalidir. Çünkü sorunun nedenini bulamadikça engellenme hissi yasanacaktir ki bu da tekrar kizginliga neden olabilir.
Iletisimin iyilestirilmesi
Öfkeli anda kirici ve yargilayici olunmamak için bir an için geriye çekilip olay gözetlenmeli. Gerçekten ne hissettiginizi tartmali ve asil duygularinizi yapici bir sekilde ifade etmelisiniz. Kendinize zaman tanimamalisiniz , yavastan almalisiniz.
Mizah
Mizahin oldugu yerde öfke barinamaz. Bu yüzden öfkeli anlarinizin mizahi bölümlerini yakalayin ve aklinizda hayal edin. Burada unutulmamasi gereken mizah kullanmak kisinin sorunlarini gülerek geçistirmemek oldugu ve mizah kullanirken alayci bir hal almamasina dikkat etmek gerekir.
Çevre Degisikligi
Bazen sinirlendigimizde bizi sinirlendiren ortamdan uzaklasmak öfkemizi dindirip mantikli düsünmemize neden olabilir.
Size gün içerisinde çok stres veren zamanlara dikkat edin ve bu zamanlarda kendinize küçük bir mola verin. Bu sizin o ani daha rahat atlatmanizi ve daha analayisli bir sekilde karsilamanizi saglayacaktir.