SINAV KAYGISI

 

Yasamda var olma mücadelesi sürdükçe kaygida beraberinde gelecek fakat bu belli bir dozu asip ulasilmak istenen hedefler önüne engel olusturmaya baslarsa sorunlu hale gelmis demektir. Belli bir dozda olmasi ilerlemek için itici güç olusturabilir ama fazlasi ileriye gitmek için engel.

            Ülkemizde gelecegini arayan gençlerin toplandigi adres ise ÖSS .  Ülkenin kosullari geregi, egitim sistemi geregi gençlerin kosullari geregi yol buradan geçmektedir. Yol buradan geçtiginden de hem gençler hem aileleri uzun soluklu bir maratona hazirlanmaktadirlar. Bu hazirlik süreci telasli, karmasik, yogun ve sikintili olabilmektedir. Çogu kisi için de kaygiyla geçen daha dogrusu geçmek bilmeyen günler demektir.

            ÖSS’ye hazirlanan gençler çogu zaman kendi beklentilerinden daha ziyade ailenin ve çevrenin beklentileri altinda sikisip kalmaktadirlar.  Durumu biraz daha ileriye götürüp çevreye karsi, akrabalara karsi, aileye karsi kendini kanitlama savasina dönüstürenler olmaktadir. Durum böyle olunca ailenin prestijinin sorumlulugunuda sinava giren gençler üstüne almaktadirlar. Bunlar her zaman farkinda olarak gelistirilen durumlar degil ama ailelerin yanlis tutumlarida bunu beslemektedir. Ve sinav bir kabus olmaya basladikça kisideki gerilim artmakta, bir süre sonra kaygi kontrol edilmekten çikmaktadir.

            Hükümetin sinavla ilgili düzenleme yapmak amaciyla kamuoyuna yansiyan tasari ÖSS’ye hazirlanan gençlerdeki kaygiyi tetiklemektedir. Çünkü ögrenciler yaklasan bir sinava bir sürü belirsizlikler içinde gireceklerdir. Belirsizlik ise kaygiyi dahada arttiran bir durumdur. Eger tasari yasalasirsa kisilerin hazirlikli olmadigi bir durum ortaya çikacagindan tedirginlik artacaktir. Bu kaygili dönemde zaten ÖSS sinavi ile ilgili bir çok seyi abartili olarak algilama egiliminde olan gençler bu tartismali ortamdan olumsuz olarak etkileneceklerdir. Her olumsuz etkilenis ise onlarin motivasyonu ve ilerleyisi önünde engeldir.

            Burada aslinda kaygi yaratan durum tabiki sinav degil kisinin sinava yükledigi anlam ve sinavi algilayis biçimi. 300 Bine yakin insanin girebildigi ve bir buçuk milyon gencin ise açikta kaldigi bir sinavda gençlerin ister istemez bu sinava yükledikleri anlam degisiyor. Kaygi ise kisilerde konsantrasyon zorlugu, unutkanlik,karar verme zorlugu ve karamsarliga neden oldugundan yetenegin altinda performansa neden olmaktadir. Hazirlanma sürecindede zaman kaybina yol açmaktadir. Kaygi ilerlediginde bir uzmandan yardim alinarak bu durumla basa çikmaya çalisilmalidir. Kaygi kisinin kontrolünden çiktiginda kendi basina bunu yenmesi zorlasmaktadir. Nasil algilarsak, nasil düsünürsek öyle hissederiz. Sinava yükledigimiz anlam isi sinav olmaktan çikardigindan bir çok fiziksel sikayetlerde bu kaygili duruma eslik etmeye basliyor. Cücudun hormon salgisi degisir, solunum bu durumdan etkilenir, kaslar gerginlesir, bagirsak hareketlei etkilenir, nabiz hizlanir, terleme,titrreme,mide bulantisi, halsizlik, asiri tedirginlik gibi durumlar ortaya çikabilir. Kaygisi yüksek kisiler çogunlukla sinirli, gergin, yorgun, tedirgin ve kendilerini yalniz hissedebilirler.

            Bütün bu belirtiler ise kisinin çevreyle olan iliskilerini etkilediginden ve sinava hazirlanma sürecini olumsuz etkilediginden uzun sürede umutsuzluga ve karamsarliga yol açabilir.  Kisi bütün bildiklerini unutmus gibi hissedebilir ve kafasinda sürekli olumsuz senaryolar üretebilir yada kendisini çaresiz hissedebilir.

           

            Yapilmasi gereken sey öncelikle kisinin bu düsünceyi sorgulamasidir. Sinav benim için ne anlama geliyor, ailem için ne anlama geliyor, çevrem için ne anlama geliyor. Sinav benim kisiligimi ,degerimi, hayattaki önemimi belirleyen bir seymi?  Ben mi böyle algiliyorum diye kendi düsüncelerini sorgulayip gelistirdigi düsünce kalibini degistirmesi önemli. Çünkü bu konu ile ilgili gelistirdigi düsünce kalibi bir çok seyi olumsuz hissetmesine ve güvensizlige neden olmaktadir. Gerçekçi düsünmekten ve degerlendirme yapmaktan kisi koptukça kendisinide oldugu gibi algilayamiyor ve oldugundan daha degersiz oldugundan daha yeteneksiz ve beceriksiz olarak algilamaya basliyor. Düsünce bazindaki bu olumsuz gidis hemen duygularina ve tavirlarina yansiyor ve kisi kayginin olumsuz bir ürünü olmaya basliyor.

            Ailelerle sinav konusunun konusulmasi ve endiselerin paylasilmasi oldukça önemlidir. Ailenin, gencin degerini sinava baglamadigini, sinavin sadece bir yaris oldugunu , kisilik meselesi olmasigini ve sonucun ne olursa olsun kabul edilebilir oldugunu hissettirmesi gerekir.

Nefes egzersizleri ve gevseme egzersizleri ile kaygiyi azaltmak mümkün. Asil yapilmasi gereken kaygidan kaçmak yerine üstüne gitmek, sorgulamak farkinda olunmayan yanlari bilinir hale getirmektir.  Olumsuz beklenti ve düsüncelerle mücadele etmek , önemli olusunu ve kendi degerini sartlara baglamamak ve kendini kabul etmek önemlidir.

Bütün gençlere geleceklerini arama ve kurma yolunda basari ve umut diliyorum.

 

Ali Riza Erdogan/ Toplumsal Baris Dergisi

 

ANA SAYFAYA DÖN