 |
|
|
Cocuklar tirnak yeme aliskanligi
Ali Riza Erdogan
Ruhsal gerilim, sikinti veya saldirganlik duygularinin açiga vurulmadigi durumlarda, çocugun kendi kendine yönelik saldirganlik dürtüsünün bir belirtisi kabul edilir. Huzursuz çocuklarda siklikla rastlanir
Tirnak yeme, daha çok sinirli çocuklarda ve dislerin çikmaya basladigi dönemlerde görülmektedir. 7-8 ve daha ileri yaslarda da görülebilen tirnak yeme, özellikle çocuklarin ellerinde herhangi bir is ya da oyunla ugrasmadigi zamanlara görülmektedir
Bu hal çocuklarda genelde uyku bozukluklari ve hareket huzursuzlugu ile beraber bulunur. Çocuk bu yoldan iç huzursuzlugunu baslatmaya çalisir. Asiri bastirici bir ana-baba veya sert bir ögretmenin etkisinde kalan çocuklarda daha sik rastlanir. Sakli kalmis bir saldirganligi yansittigi kabul edilir. Daha çok, kendini suçlayan ve öfkesi içine dönük kisilik yapilarinda görüldügü söylenir.
Tirnak yeme aliskanligina çogunlukla 3-4 yaslarindan önce baslamaz. (Çok ender olarak 5 aylik gibi erken bir dönemde görülebilir). Çocuklarin %33 de tirnak yeme davranisi görülür. Bu oran erken ergenlik çagina kadar sürer. Ergenlik çaginda tirnak yiyen çocuklarin sayisi %40-45'e yükselir. Yani ergenlik çagina dogru çocuklarin hemen hemen yarisi tirnak yeme davranisi gösterir. Bunun nedeni olarak gençlerin çevreden onay görmemeleri olarak degerlendirilir. Ayrica tirnak yiyen çocuklarin ailelerinin çogunda tirnak yiyenlere rastlanmaktadir. Bunun içinde tirnak yemenin bir taklit oldugu ve büyükleri taklit etmek suretiyle ögrenildigi ileri sürülmektedir. Ergenlik çaginda sosyal onay görenlerin çogu bu aliskanligi terletmektedir.
Tirnak yemek bazen ayak parmaklarini isirmakla ve ayak tirnaklarini el parmaklariyla yakalama ile iliskili görülmektedir. Ayak parmagi tirnaginin yenilmesi ve isirilmasi hemen hemen sadece kizlarda görülmektedir.
TIRNAK YEME DAVRANISLARININ NEDENLERI
Tirnak yeme davranisindan çok bu davranisa neden olan olaylari saptamak gerekir.
Bu davranisin altinda yatan sebepler parmak emmede oldugu gibi çogunlukla psikolojik rahatsizliklardir.
Ailedeki büyüklerde tirnak yiyen varsa çocuk onlari taklit eder.
Gergin ve kolayca heyecanlanan çocuklarda sik görülür. (Aile geçimsizlikleri, çocuklar yaninda ana-baba kavgalari, çocugun azarlanmasi, dövülmesi, baskalarina örnek gösterilmesi, kötülenmesi, horlanmasi vb.).
Çocugun baski altinda yetistirilmesi, tirnak yeme huyundan vazgeçirmek için uygulanan sert tedbirler, çocugun kapasitesinden fazla ders, is ve görev ile yükümlü ve sorumlu tutulmasi (ilkögretim okullarinin birinci siniflarinda verilen asiri ev ödevleri gibi).
Ergenlik çagindaki gençlerin arkadaslari ve baskalari yaninda davranislari bakimindan tenkit edilmesi, baskalarina örnek gösterilmesi ve sik sik elestirilmesi.
Mide ve bagirsak bozukluklarindan dogan sikintilar nedenler arasinda sayilabilir.
Aliskanlik daha çok baski altina alinmis heyecanlarin ilgilendigi durumlarla olup, çocuk bunun arzu edilmeyen bir davranis ve aliskanlik oldugunu anlayinca köklesmekte oldugu görülmektedir.
Tirnak yeme bir güvensizlik belirtisi olarak kabul edilir. Aile içinde asiri bakili ve otoriter bir egitimin uygulanmasi, çocugun sürekli azarlanarak elestirilmesi, kiskançlik, yeterli ilgi ve sevgi görememe sikinti ve gerginlik baslica nedenlerdir.
Anne babanin yasantisi da önemli bir etkendir. Anne baba geçimsizlikleri anne babanin sik sik kavga etmesi ailedeki sorunlar çocuklarda tirnak yeme gibi davranislara neden olur. Bunun yani sira anne babanin asiri kaygili olmasi çocugu asiri derecede koruyup kollamasi ayrica anne babanin çocuklar arasinda ayrim yapmasi çocuklar arasinda kiskançliga yol açar. Bu da dolayli sekilde kendini tirnak yeme olarak gösterir.
Tirnak yeme daha önce belirttigimiz gibi taklit yoluyla da edinilebilen bir davranistir. Ailede herhangi bir bireyin tirnak yeme davranisi göstermesi dogal olarak çocugun ilgisini çekecektir. Ayrica tirnak yeme davranisi olaylara bagli olarak gelisebilmektedir. Çocugu tedirgin eden herhangi bir olay veya çevrede onun için hosnutsuzluk yaratacak herhangi bir durum bu davranisi göstermesine yol açar.
TEDAVI VE ALINABILECEK ÖNLEMLER
En etkili yöntem 3-4 yaslarina kadar bu aliskanligin anne baba tarafindan görmezlikten gelinmesidir.
Daha sonra bu aliskanlik devam ederse;
Çocugun gerginlik ve uyumsuzluk nedenleri iyice arastirilmali ve bunlar saptanarak çözüm getirilmeli,
Çocugu azarlamak, korkutmak, ceza vermek gibi zorlayici yöntemlerin uygulanmasi yararli olmamaktadir. Hatta kimi zaman daha agir duygusal problemlerin çikmasina neden olabilir.
Çocugu bu aliskanliktan vazgeçmesi için zorlamamalidir.
Çocuklari korku kaygi yaratacak durumlardan uzak tutmak gerekir.
Küçük çocuklarin kaygi korku verici televizyon filmlerini izlemeleri, kavgali olaylarda bulunmalari çocugu heyecanlandiracagi için sakincalidir.
Tirnak yiyen çocuklara geceleri yatarken eski hafif pamuk eldivenleri giydirmek. Ayak parmagini yiyenler için uzun pijamalar giydirilmesi yararli olur. Böyleleri için yumusak çorap giydirerek yatirmak da faydali olur.Çocuk gece tirnaklarini yemek veya isirmak istediginde hatirlatici olmasi bakimindan yararli olabilir.
Parmak ucuna ya da tirnaga aci, zararsiz bir madde sürülebilir. Bu hem acitici hem de agza götürürken hatirlatici olmasi bakimindan terk etmede yararli olabilir. Kizlarin tirnaklarina oje sürmeye basladiktan sonra tirnak yeme aliskanliklarini terk ettikleri görülmüstür.
Çocuklarin ilgisi baska yöne çekilebilir. Sinema, televizyon izlerken veya radyo dinlerken onun agzini çigneyecek bir seyle mesgul etmek tirnak yemenin ve isirmanin yerine gelecek bir etkinlik olabilir.
Çocugun gururunu oksayarak, tirnak yemenin onu ne denli çirkin yapabilecegi telassiz bir biçimde anlatilmalidir.
Özelikle kiz çocuklari için manikür malzemesi alinarak, tirnaklarini manikürlü ve yenmis biçimleri onlara gösterilmelidir
Çocuklari ara sira basarilarindan dolayi ödüllendirme bazi durumlarda yarar saglayabilir. Ancak bunun kisitli ve uygun sekilde kullanilmasi gerekir. Aksi takdirde çocuk yeni ödüller almak için bunu kullanabilir.
Tirnak derin kesilebilir. Çocugun kendi tirnak bakimiyla ugrasmasi da yararli olabilir. Bunun içinde çocuga manikür ve pedikür malzemeleri alinabilir.
Son söz ve bir önlem olarak tirnak yemenin ve isirmanin çok kötü bir aliskanlik olmadigi ve bunu isteyenlerin kolaylikla terk edebilecekleri çocuklara anlatilmalidir. Çocuk buna inandirildigi zaman bu aliskanliktan vazgeçmek için çaba gösterecektir. Çünkü dis etkenler çocugun bu aliskanliktan vazgeçmesine fazla etkili olmamakla bazi hallerde aliskanligin köklesmesine ve baskalarini kizdirmak ve huzursuz etmek için bir araç olarak kullanilmasina neden olmaktadir.
En iyi tedbir: Çocuklara ellerini devamli surette mesgul edecek isler vermektir.