 |
|
|
Yaraticiligi gelistirmek
Üzerimize yapismis olan kaliplardan siyrilarak bize sunulmus degerleri asarak, yeniden kendimiz olabilmek için yaratici kimligin pesine düselim. Soru soralim usanmadan
. Merak edelim. Sorulardan çözümler, çözümlerden yeni sorular yaratalim. Tahminlerde bulunalim. Denenceler gelistirelim. Denenceleri sinayip, sonuçlar ortaya koyalim. Bunlari kendi hayatinda deneyen kaç kisi var dersiniz? Kaçimiz insanlar ne der? sorusundan kurtulup, kendimizi açikça ortaya koyduk? Kaçimiz rahatça paylastik duygularimizi
? Üç bin, dört bin yilini kaçimiz düsündük, planladik gelecegi
?
Bunlari yaparken yargilanirim korkusundan uzaklassinlar.
Bunlari biz yapmadik belki ama çocuklarimiza firsatlar yaratalim. Onlara yaraticiligin sihrini uzatalim. Sorunlara duyarli olmayi, olaylara çok yönlü bakabilmeyi, elestirmeyi ögretelim. Kendilerini açikça ortaya koysunlar, duygularini paylassinlar.
Zincirleri kirsinlar, bulutlardan pastalar yapsinlar, kanatsiz uçakla uçup, uzaklari yakinlastirsinlar.
Unutmayalim ! her insan yaraticidir. Varolani kullanmasini bilelim. Çocuklarimizin düsünen ve yaratan bireyler olmasini istiyorsak okuldan her eve geliste ona su soruyu soralim
Bugün ögretmenine çok ilginç bir soru sorabildin mi?
HERKES YARATICIDIR
Yaratici olmayan birey yoktur. Gerçekten isteyen herkes ama herkes yaratici olabilir. Sadece az ya da çok ketlenmis, engellenmis, dondurulmustur. Uzun ya da kisa süreli egitime gereksinmesi vardir.
Bati toplumlarinda yaraticilik gibi bazi evrensel insan kabiliyetleri belli bir grup insana atfedilir. (sanatkarlar, müzisyenler, mimarlar gibi). Böylece toplumun diger kesimlerinin kendilerini yaratici bireyler olarak görmelerinin önüne geçilir. Bu gerçekdisi Bati mitinin farkina varip, üstesinden gelmeliyiz, zira herkes YARATICIDIR. Bazi insanlarin yaratici olarak taninmalarina yol açan sira disi yetenekleri vardir.
Ancak yaratici olmanin birçok yolu vardir. Her birimiz kendi özel yeteneklerimizi bilir ve bu alanda ustalik kazanma yolunda ciddi gayret gösterirsek, sabirla çalisirsak yaratici olabiliriz.
Bu tabi ki bütün dünyanin bizi tanimasi anlamina gelmez ama yaratici bir yasam sürmekle gelen ruhsal tatmini hiçbir seyle degistirmek mümkün degildir
Kesin olarak söylenebilir ki, yaraticilik bütün insanlarda vardir ve yetenekler ancak çalisma ile gelistirilip, yaraticilikla ortaya çikartilabilir.
YARATICILIK :
Sorunlara, bozukluklara, bilgi eksikligine, kayip ögelere, uyumsuzluga karsi duyarli olma; güçlügü tanimlama, çözüm arama, tahminlerde bulunma ya da eksikliklere iliskin denenceler gelistirme, bu denenceleri degistime ya da yeniden sinama, daha sonra da sonucu ortaya koymadir.
ÇOCUGUMA NASIL YARDIMCI OLABILIRIM?
- Çocugunuza bagimsizlik ve sorumluluk duygusu verin. (ev içinde küçük görevlerle, örnegin bir hayvan beslemek, doktora telefon açip randevu almak, haftalik ders çalisma programi yapmak).
- Farkli kültürlerin müzik, sanat, edebiyat ve siirlerini tanitarak ögrenme kapasitesini arttirin.
- - Yasamin tek basina belirleyicileri durumuna getirmeden cinselligin, paranin, hastalik, ölüm ve savaslarin yasamin bir parçasi oldugunu kabul etmeyi ögretin.
- - Sorun çözmede yaratici yöntemleri kullanin. Birçok çözüm seçeneklerinin var olduguna isaret edin.
- - Ortak ilgilerini paylastigi akran grubuyla bir araya gelebilme olanaklari hazirlayin.
- - Çocuklara uygun zamanlarda soru sormaya ve onu daha derin buluslara götürecek konulari incelemeye özendirin.
- - Çocuklari hobilere özendirin ve onlari gelistirmeye devam etmeleri için yüreklendirin.
- - Sözel ya da baska yollarla fantezinin, alisilmamis sorularin, hayali oyun arkadaslarinin olagan disi zihinsel süreçlerin farkli çocuklara özgü, kabul edilmez ya da cesaret kirici oldugunu belirtmekten siddetle kaçinin.
- - Çocugun hayatini bos zamani kalmayacak sekilde asiri yapilandirmayin.
- - Yerine göre sizinkinden daha iyi olabilen çocugun bilgisine saygi gösterin.
- - Televizyon seyretmenin olumlu ve olumsuz yanlarini elestirerek programlarda seçici olmasini ögretin.
- - Çocuklariniza fikir tartismalari için zaman ayirin ve onlari dinleyin.
- - Çocugunuzun aile çevresi disinda model olabilecek basarili kisilerle tanismasini saglayin.
- - Çocugunuza karsi kabul dilini kullanin. (edilgin ve etkin dinleme), kabul etmeme dilinden kaçinin (emir vermek, yönlendirmek, uyarmak, ahlak dersi vermek, ögüt vermek, elestirmek, kisisel özelliklerine göre ad takmak). Sunu bilmemiz gerekir ki, çocuk kaygisiz ve sayildigini hissettigi bir ortamda yaraticilik güçlerini açiga vurabilir.
YARATICI EV ORTAMI
Birçok anne-baba çok erken yaslardaki çocuklarin fantezilerine müdahale ederler. Böylece de onlarin merakini söndürmek için ellerinden geleni yapmis olurlar. Onlar için fantezi müdahale edilmesi gereken sagliksiz bir durumdur. Imgesel rol oynama, fantastik hikayeler, alisilmamis resimler çocuk düsüncesinin normal ürünleridir. Bitip tükenmek bilmeyen degiskenlik düzeyi yüksek sorular, ardi arkasi kesilmeyen deneyler pek yerinde olmayabilir. Üstelik anne-babalar çocuklarin kendi kendilerine deney yapmasini da pek uygun bulmazlar. Dayanilmaz sorular onlari çileden çikarabilir.
- - Git basimdan! Görmüyor musun, mesgulum.
- - Ah! Birak canim ne olursa olsun, seni ilgilendirmez.
- - Isine bak, seni ilgilendirmeyen seylere burnunu sokma.
- - Bu gereksiz seyleri sorma bana
gibi tepkiler ortaya koyarlar. Öte yandan, atesi sicak yapanin, çimenleri büyütenin ne olduguna iliskin yanitlanamaz sorularin sorulmasi, günlük yasamin yüzlesilecek sorunlari güçlestirir.
Çocugun ve gencin yaratici olabilmesi için olaylara, nesnelere, olgulara iliskin sürekli sorular sormasi, dis dünya ile kendi duygu ve düsüncelerini etkilesime sokmasi gerekmektedir. Bu merak, soru sorma, arastirma ve fikirleri deneme istegi bastirildigi zaman çocukta,
- - yanlis bir ben algisi
- - ögrenme güçlügü
- - davranis problemleri
- - nörotik çatismalar
- - psikozlar olusur.
Yaraticilik iletisim ile baslar. Aileler yaraticiliklarini, aile içi sorunlari çözmede kullanarak yikici enerjilerini yaratici enerjiye dönüstürebilirler. Yaratici aileler, çocuklarinin aileye anlamli katkilarda bulunmalarini isterler. Çocugun bakis açisini ortak aile karari olarak kullanirlar. Çocuga baskalarini suçlamak yerine, çocugun baskalarinin bakis açisini görmesine yardimci olurlar. Kesinlikle karalara katilmayan, hiç sorumluluk almayan çocuk, baskalarinin duygu ve görüslerini de tahmin edemez.
Gazeteler, haritalar, kartlar, oyunlar, bilmece ve sanat etkinlikleri ile ilgili materyaller yaratici çocugu gelecege hazirlamakta en önemli etkinliklerdir.
AILELERIN YANLIS MESAJLARI
- - Yaptigin her sey YARARLI olmali,
- - Yaptigin her sey BASARILI olmali,
- - Yaptigin her sey MÜKEMMEL olmali,
- - Tanistigin herkes SENIN GIBI olmali,
- - Asla YALNIZ kalmamali grupta kendine yer edinmelisin,
- - KARARSIZ olmamalisin,
- - Eski köye yeni adet getirmemelisin,
YARATICILIGI ÖLDÜRMENIN YOLLARI
- - Çocugunuza vereceginiz övgüyü en düsük düzeyde tutunuz.
- - Olumsuz elestiri için her firsati kullaniniz.
- - Her hareketini dikkatle izleyip böyle degil, söyle yap diye uyarilarda bulununuz.
- - Yasitlari ile onu karsilastirip basarisizligini vurgulayiniz.
- - Her zaman mükemmeli belirleyiniz ve isteyiniz.
- - Hobi ve ilgilerini sürekli reddediniz.
- - Akademik yeteneklerini görmezlikten geliniz.
YARATICI ÇOCUK
- - Asiri merakli,
- - Unutkan,
- - Esprili,
- - Sinifa pek katilmayan, okulda cani sikilan,
- - Gürültüye aldirmayan,
- - Dogayi seven,
- - Kafasi fikirlerle mesgul,
- - Yalniz çalismayi seven,
- - Hayalci, iddialara girmeyi seven,
- - Duyarli,
- - Renkleri seven,
- - Iletisim kurmasi zor,
- - Denemeleri seven,
- - Fiziksel ve zihinsel olarak asiri hareketli, zihinsel anlamda doyum bilmeyen,
- - Eger .. olsaydi .. nasil olurdu? sorularini soran,
- - Kendilerini olaylarin disinda farkli bir yerde algilayan,
- - Baskalarini gözlemlemeyi seven,
- - Okumaya düskün,
- - Yemek, renk ve giysi seçiminde kendine özgü degerlerini ortaya koyan,
- - Kamuoyuna ve politik olaylara karsi duyarli,
- - Sinif disinda ögrenen,
- - Zeka düzeyinin altindaki ortamlarda yaramazlikla tepki gösteren,
- - Asiri olgun davranislar gösteren,
- - Yazi yazmaktan ve ödev yapmaktan hoslanmayan,
- - Güzel sanatlara egilimli,
- - Evrensel ve çevresel sorunlara duyarli,
- - Insanlik için özel projeleri olan çocuktur.
Önce Tarim Vardi
Sonra Sanayi Devrimi Geldi.
Ardindan Bilgi Çagi.
Ezberlenmis Bilgiler ve Kosullandirilmis Bireyler.
Yolun Tükendigi Yerdeyiz.
Besbelli ki Bundan Sonra Yeni Bir Çag baslayacak.
Bilginin Yerini Sezginin Aldigi,
Yaratici Olanin Ayakta Kalabildigi Bir Çag.
Mutlu, Inançli, Kendine Güvenen Insanlarin Çagi.
Peki Ama Ben Sanatkar Degilim, Mucit Hiç Degilim Diyenlerdenseniz Eger,
Üzülmeyin.
Herkes Yaraticidir.
Ama Farkindaliklarimiz Farklidir.
Gelin Birlikte Çalisalim,
Farkindaliklarimizi Yükseltip,
Çökmekte olan Sistemlerin üstüne çikip
Gelmekte olan Yaraticilik Çagini Yakalayalim.