![]() |
|
|
|
ALI RIZA ERDOGAN
İKNA SANATI
Günümüz işletmelerinde, komuta kontrol çağının
zamanını doldurmuş olması, sorgulanmamış
otoritenin kabul edilmiyor olması ikna becerisinin önemini gözler önüne
sermektedir. Dünyada bilginin ve insanın öneminin artması ve
çalışanların fikirlerinin serbeslik kazanması
hiyerarşiyi aşındırmıştır. Bu temel
değişimler ile günümüzde çalışma, insanların sadece ne
yapacaklarını değil ama niçin yapacaklarını da
sordukları bir ortamda gerçekleşmektedir.
Bu niçin sorusunun cevabını verebilmek ikna etmek demektir.
İkna, bir fikri kabul ettirmek yada karşısındakilerin sizin
görüşünüzü benimsemesini sağlamak değil, başkalarından
birşeyler öğrenme ve ortak bir çözümü görüşme sürecidir.
Fakat iknaĠyı bir çok insan yanlış anlar ve ondan tam olarak
yararlanamaz. İkna aslında insanları
paylaşmadıkları bir görüşe yöneltmeyi gerektirir. Tabii ki
bu yalvararak veya kandırarak olmaz. Tersine dikkatli bir
hazırlığı gerektiren uygun bir şekilde formülasyonu,
bunları destekleyen somut kanıtların sunulması ve
dinleyicilerinizle duygusal uyum sağlanmasını gerektirir.
Böylelikle ikna bir öğrenme süreci haline gelir. Üç evreden oluşur:
- buluş
- hazırlık
- diyalog
Bu evreler içerisinde ikna etmeye çalışacak kişi, dinleyecek
kişiler ve savunulacak görüş için önceden büyük bir
araştırma ve planlama sürecine girer. Kişi görüşmeye
başlamadan önce görüşünü iyice irdelemelidir.
Diyolog aşamasında ise, ikna süresinden önce ve bu süreç
sırasında gerçekleşir. İkna sürecinde önceki diyolog ile
kişilerin görüşleri, kaygıları ve perspektifleri
öğrenilibilir. İnsanları savunduğumuz görüşün olumlu
yönlerini görüşmeye, tartışmaya, daha sonra geri iletim vermeye
ve alternatif çözümler getirmeye yönlendirmektedir.
Bunların sonucunda kişi,ortak bir çözüm yolu üretebilmektedir. Bu da
diğer kişilerde güveni artırmaktadır.
Başarılı bir ikna sürecinin dört aşaması vardır.
- Güvenilirlik Sağlama
- Ortak Zemin Bulmak
- Canla Kanıtlar Sağlamak
- Duygusal Bağlantı Kurmak
Güvenilirlik Sağlama
Güvenilirlik İkna becerisinin temel taşıdır. O olmazsa ikna
edcek kişiye aldırış bile edilmez. Yapılan
araştırmalarda, çoğu yöneticinin kendi güvenilirliğini -
genellikle bir hayli abartma alışkanlığının
olduğunu- göstermektedir.
Güvenilirliğin iki kaynağı vardır.
Uzmanlık
İlişkiler
Uzmanlık: Yargıların sağlıklı oluşuyla ya da
önerilerdeki bilgi enformasyon sağlamlığıyla tanıma
insanların uzmanlık birikimlerine değer verilir.
İlişki: Güvenilirliği sahip kişilerin
başkalarının çıkarlarına kulak verme ve o
çıkarlar için çalışma konusunda kenilerine
güvenilebileceğini ortaya koymuşlardır.
Dürüstlükleri istikrarları ve güvenilirlikleri tanınan insanları
ikna söz konusu olduğunda üstünlüğe sahiptirler.
Uzmanlık ve ilişkilerin yönünden kişilerin nerede olduğunu
görmeleride oldukça önemlidir. Uzmanlıkla ilgili kişilerin
kendilerine şu soruları sormaları gerekir.
- Önerdiğim strateji, ürün yada değişim konusunda ki bilgi
birikimimi başkaları nasıl algılayacaklar?
- Bu alanda başkalarının bildiği ve saygı duyduğu
bir başarı grafiğim var mı?
Sonra, ilişkilerdeki güvenilirliğiniz derecesini değerlendirmek
için, kendinize şunları sorun:
- İkna etmeyi düşündüğüm kişier beni yararlı,
güvenilir ve destekliyici buluyor mu?
- Bu tür konularda beni Ğduygusal, entellektüel ve politik yönden-
kendileriyle uyum içinde bir insan olarak görecekler mi?
Çoğunlukla yukarıdaki alıştırma kişilerin
zayıf yönlerini görmede kişilere yardımcı
olmaktadır.Bu soruları sadece kişinin kendisinin
cevaplamaması gerekir. Güvendikleri iş arkadaşları ie bu
testi yapmalıdırlar.
Uzmanlık yönünden zayıf ise kişiler aşağıdaki
seçenekleri uygulamalıdır.
- Savunduğumuz görüş hakkında uzmanlık birikimi olan
kişilerle görüşün.
- İş başında deneyim kazanmaya çalışın
- Bir danışmandan yardım isteyebilirsiniz. Ayrıca firmadaki
uzmanlardan da yaralanabilirsiniz.
- Dış enformasyon kaynaklarından yararlanabilirsiniz.
- Pilot projeler gerçekleştirin.
İlişki açığını kapatmak için:
- İkna etmeyi düşündüğünüz önemli kişilerin hepsiyle tek
tek görüşmek için ciddi bir çaba harcamalısınız.
- Sizi dinleyecek kişilerle iyi ilişkileri bulunan ve sizinle
aynı görüşleri taşıyan iş
arkadaşlarınızı devreye sokmalısınız.
Ortak Zemini Saptamak
Güvenilirlik yüksek olsa bile savunduğunuz görüşün, ikna
edeceğiniz insanlara yine de etkileyici bir şekilde seslenmesi
gerekmektedir.
Burada temel ilke, söz konusu olan ortak yararların
saptanmasıdır.
Bazı durumlarda ortak yararlar belirgin değildir. Bu durumda ikna
becerisi yüksek kişiler görüşlerini düzeltirler. Önemli olan ortak
zeminin bulunmasıdır.
Ortak zeminin saptanmasında önemli olan, size kulak verecek kişilerin
çok iyi tanınmasıdır.
İkna beceresi olan kişiler, onlar için önemli konular hakkında
enine boyuna araştırma yaparlar . Bu yaklaşım sayesinde
ikna edecekleri kişilere çekici gelen çerçeveler geliştirirler.
Kanıtlar Sağlamak
Araştırmalara göre, ikna becerisine sahip kişiler dili özel bir
biçimde kullanırlar. Örneklerden, hikayelerden, benzetmelerden ve
kıyaslamalardan yararlanırlar.
İkna durumunda, araştırmalara göre sayısal verilerden
ibaret raporlar, anlamlı ve dikkate değer bulunmamktadır.
Rakamlar duygusal etki yaratmaktadır. Oysa ki hikayeler ve canlı bir
dil ve benzer durum örnekleri bulunuyorsa çok büyük bir etki
yaratmaktadır. Dinleyicier kendilerine sunulan bilgiyi
canlılığı oranında özümsemektedir.
Duygusal Bağlantı Kurmak
İş dünyasında, çalışanların kararları
akılları ile aldıklarını düşünmekteyiz.
Aslına bu kararlarda duyguların devrede olduğunu görebiliriz.
İkna becerisi olan kişiler bunun farkındadırlar ve
savundukları görüş için;
- kendi duygusal bağlılıklarınıgösterirler.
- Görüşleri ne olursa olsun, duygusal tutumlarının tonunu
dinleyicilerin mesajı alma yeteneğine göre ayarlar.
Hiçbir ikna çabası duygular olmadan başarılı olamaz, fakat
duyguların gereğinden fazla olması da gereğinden az
olması kadar olumsuz etki yaratmaktadır.
İknanın Gücü
İkna kavramı, iktidar kavramı gibi genellikle
kafakarıştırır. Bu kavram yanlış
kullanıldığında da cok tehlike olmaktadır.İkna
ile insanlar çok büyük bir güç elde edebilirler. Burada önemli olan
insanların iknanın gerçek doğasının
Ğinandırmak ve benimsetmek değil, öğrenmek ve görüşmek
demek olduğunu- kavraması gerekiyor.
Araşırmaların sonucuna göre çoğu yönetici ikna konusunda
çok başarısız olmuşlarıdır.Çok rastlanan dört
hatalı tutum şunlardır.
1. Görüşlerini başlangıçtan itibaren, zorla benimsetmeye
çalışırlar.
2. Uzlaşmaya direnirler
İknanın sırrını büyük gerçekler ortaya atmakta
yattığnı sanırlar.
İknanın bir kerelik bir çaba olduğunun
kanısındadırlar.
Sonuç
İkna, bir fikri kabul ettirmek yada karşınızdakilere sizin
görüşünüzü benimsemesini sağlamak değil, başkalarından
birşeyler öğrenme ve ortak bir çözümü görüşme sürecidir.
İkna kavramının yanlış kullanımı
kişilere başarısızlık veya sahte başarı
verirken ikna santını iyi kullanmak ise insanlara iyi bir
iletişim, güç, tanınma, saygı ve büyük başarılar
kazandırbilir.