 |
|
|
ŞEKER VE BAYRAM
Ali Rıza Erdoğan
Çocukluğumuza dönüp baktığımızda şekerle bayramları hep birlikte hafızamızda canlandırırız. Çocukluğumuzdaki bayramların hafızamızdaki en ön sırasına şeker toplama yarışı ve heyecanı yer alır.
Bir evde bayram yaşanıyorsa ya da bayram gibı sevinçli bir durum yaşanıyorsa içinde şeker ikramı vardır. Adı da şeker bayramı olunca heyecan tümden şekerlenmiştir.
Şekerle karışık bu heyecan sadece aile içinde kalmaz bütün köye yayılır, kasabaya yayılır,dost ve tanıdıklara uzanırdı. Herkesin birbirinin yaşamına heyecan katması, bunu paylaşması ve yaratması durumunun adı olurdu bayramlar.
Manevi olan duyguların ve insansı olan paylaşımların üste çıkması, olumsuz duygulardan arınma ve dargınlıkların sona ermesı idi bayramlar. Bir şekilde hoşgörü kültürünün egemen olması ve bu hoşgörü selinde insanların birbirini affetmesinin de günüydü bayramlar.
Her şey gösterişten uzak paylaşım duyguları içinde yaşanır ve kalırdı. Zengin semtlerde kesilip yine bu zengin semtlerde dağıtılan kurbanlar o zamanlar gösteriş amaçlı yapılmıyordu. Birbirine yardım etme duygusu henüz üstünlüğünü, güçlülüğünü kanıtlama yarışına dönüşmemişti.
Bayram tüketimleri için henüz piyasa planları yapılmamış, para kazanma tuzakları oluşturulmamıştı. Ekonomik hareketliliğin beklentisi yüklenmemişti henüz bayramlara.
Toplumdaki yabancılaşma ve sığlaşma bayramlara da bayramların içeriğine de yansıdı.
Birbirinden uzaklaşan insanlar, menfaate dayalı ilişkilerin ötesine geçemeyen insanlar, bayram günlerini de bu yaşamlara uygun hale getirdiler. İnsanlar; göz göze gelmekten birbirini olduğu gibi kabul etmekten ve birbirini oldugu gibi algılamaktan uzaklaştılar.
Hoşgörünün kaybolduğu yerde elbette el sıkışmalar, bayram kutlamaları kalpten kopuk sıradan yapılan br göstermelik seramoniye dönüştü.
Ülkeler arasındaki sınırlar kalktıkça, seyahat araçları, iletişim araçları gelişip modernleştıkçe, insanların birbirlerine ulaşması kolaylaştıkça; yani aslında dünya küçüldükçe insanlar birbirinden uzaklaştı. İnsanlar kendi yarattıkları teknolojiler ile oluşturdukları maddi dünyadan kendi duygularını esır ettıler.
Artık çeşit çeşit şekerler gösterişli jelatinler içindeki çukulatalar, o eski sıradan şekerlerin tadını vermıyor.
Peki şekerler eski şekerler değil, bayramlar eski bayramlar mı?
Şeker bayramını tüm duygusal ve içsel yönleri ile yaşamanız ve çocukluğunuzdaki bayramları hatırlamanız dileği ile şeker bayramınızı kutluyorum.